BSAની કલમ 63: ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ અને પ્રમાણપત્રની તૈયારી
AIની મદદથી તૈયાર સામાન્ય માહિતી. વ્યક્તિગત વકીલ કે યોગ્ય કાનૂની અનુવાદકની સમીક્ષા થઈ નથી. સ્ત્રોત તપાસ જોડેલા અંશો સુધી મર્યાદિત છે; તમામ સુધારા કે પછીના ચુકાદાની સમીક્ષા નથી.
ટૂંકો જવાબ
ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ, 2023ની કલમ 63 ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવા તરીકે કમ્પ્યુટર આઉટપુટ સ્વીકારવાની શરતો જણાવે છે. પેટાકલમ (4) સ્વીકાર માટે રેકોર્ડ રજૂ કરાય ત્યારે દરેક પ્રસંગે સાથે આપવાના પ્રમાણપત્ર અંગે છે. કલમ સાથે અનુસૂચિ વાંચો; માત્ર સ્ક્રીનશૉટ કે AIનું પ્રમાણપત્ર સ્વીકાર્યતા સાબિત કરતું નથી.
જોગવાઈ શું તપાસે છે?
શરતો આઉટપુટ કેવી રીતે બન્યું, નિયમિત ઉપયોગ અને માહિતી મળવી, ઉપકરણનું યોગ્ય સંચાલન અને રેકોર્ડના સ્ત્રોત અંગે છે. પ્રમાણપત્ર રેકોર્ડની ઓળખ, બનાવવાની રીત, ઉપકરણ અને સંબંધિત શરતો જણાવે છે. લખાણ જવાબદાર વ્યક્તિ અને નિષ્ણાતનો ઉલ્લેખ કરે છે; યોગ્ય સહીકર્તા અને અનુસૂચિના ભાગો કેસ પ્રમાણે તપાસો.
ડ્રાફ્ટ પહેલાં રેકોર્ડ સાચવો
મૂળ ફાઇલ કે ઉપકરણ ઉપલબ્ધ રાખો, મૂળ સંદેશ કે એક્સપોર્ટ સાચવો અને કોણે, ક્યારે, કેવી રીતે મેળવ્યો તે નોંધો. એકમાત્ર નકલમાં ફેરફાર ન કરો. યોગ્ય મદદથી ઉપલબ્ધ મેટાડેટા અને હૅશ વિગતો નોંધો; તકનીકી વિગતો ન બનાવો અને જે ઉપકરણ ચલાવ્યું કે દેખરેખ રાખી નથી તેના માટે સહી ન કરો.
BSA અને અગાઉનો પુરાવાનો કાયદો
કલમ 170માં રદબાતલ અને બચાવની જોગવાઈઓ છે. અગાઉની પડતર કાર્યવાહીને ભારતીય પુરાવા અધિનિયમ, 1872 લાગુ રહે છે કે નહીં તે આ કલમ અને કાર્યવાહીના ઇતિહાસથી તપાસો. જૂની કલમ 65B અને BSAની કલમ 63ને એકસરખા નમૂના ન માનો. આ માર્ગદર્શિકા તમારા કેસનો લાગુ કાયદો નક્કી કરતી નથી.
તૈયાર રાખવાના રેકોર્ડ
- મૂળ ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ અને રજૂ કરવાની નકલ કે આઉટપુટ.
- ઉપકરણ, સ્ત્રોત, મેળવ્યાની તારીખ અને રીત; તકનીકી વિગતો ન બનાવો.
- ઉપકરણ કે સંબંધિત કાર્યના જવાબદાર વ્યક્તિ અને નિષ્ણાતની વિગતો.
- કાયદાની અનુસૂચિ અને સંબંધિત કાર્યવાહીમાં પુષ્ટિ કરેલો રજૂઆતનો માર્ગ.
પ્રશ્નો અને જવાબો
શું સ્ક્રીનશૉટ આપમેળે સ્વીકારાય?
આપમેળે એવું તારણ ન નીકળે. પ્રાસંગિકતા, અસલિયત, ઉત્પાદન અને લાગુ પુરાવાની શરતો તપાસવી પડે.
શું જૂનું 65B પ્રમાણપત્ર બદલ્યા વિના વાપરવું?
તે યોગ્ય છે એમ ન માનો. લાગુ પુરાવાનો કાયદો, BSAનું લખાણ, અનુસૂચિ અને વર્તમાન ન્યાયિક સૂચનાઓ તપાસો.
સ્ત્રોત અને તપાસનો વ્યાપ
સ્ત્રોતના અંશો તપાસ્યા: . સ્ત્રોતનાં શીર્ષકો અને મૂળ દસ્તાવેજો અંગ્રેજીમાં હોઈ શકે છે.
- India Code — Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023
Sections 61–63 and 170; Section 63 at PDF pages 30–31; certificate Schedule at the end
